Phật Học Phổ Thông của HT. Thích Thiện Hoa: nội dung và cách đọc

Với người mới tìm hiểu đạo Phật bằng tiếng Việt, Phật Học Phổ Thông của Hòa thượng Thích Thiện Hoa là một trong những bộ sách nhập môn được nhắc đến nhiều nhất. Bộ sách đi từ những điều căn bản nhất rồi nâng dần lên các kinh luận Đại thừa, theo từng khóa học có thứ tự.

Bài viết này giới thiệu cấu trúc bộ sách, nội dung từng quyển và gợi ý cách đọc để bạn không bị ngợp, vì bản trọn bộ dài hơn 1.100 trang.

Bộ sách này là gì?

Phật Học Phổ Thông là bộ giáo trình do Hòa thượng Thích Thiện Hoa biên soạn, trình bày giáo lý Phật giáo theo hình thức các khóa học, mỗi khóa gồm nhiều bài ngắn. Lời nói đầu của sách mở đầu bằng nhận xét quen thuộc: đạo Phật đã truyền vào Việt Nam hơn 15 thế kỷ, phần đông người dân là tín đồ, nhưng không ít người chưa hiểu rõ giáo lý. Bộ sách ra đời để lấp khoảng trống đó bằng lối viết dễ hiểu, có dàn bài rõ ràng.

Bản PDF trên Vansu.info dựa theo ấn bản của Nhà xuất bản Tôn Giáo (PL 2550, DL 2006), gồm 12 khóa trong 3 quyển.

Cấu trúc 12 khóa

Quyển 1: bốn khóa nền tảng (mỗi khóa 10 bài)

Bốn khóa đầu trình bày giáo lý theo năm thừa, từ thấp đến cao:

• Khóa 1: Nhơn thừa Phật giáo. Cách sống tốt để được làm người ở đời sau, gồm ngũ giới và nhân quả.
• Khóa 2: Thiên thừa Phật giáo. Con đường của thập thiện và các cõi trời.
• Khóa 3: Thinh văn thừa Phật giáo. Tứ diệu đế, các pháp tu của người nghe pháp và tự giải thoát.
• Khóa 4: Duyên giác thừa và Bồ tát thừa. Mười hai nhân duyên và con đường lục độ của Bồ tát.

Đây là phần dễ đọc nhất và đáng đọc đầu tiên.

Quyển 2: lịch sử, vũ trụ và hai bộ kinh lớn

• Khóa 5: lịch sử truyền bá Phật giáo, mười tôn phái, vũ trụ và nhân sinh (10 bài).
• Khóa 6 và 7: đại cương Kinh Lăng Nghiêm (mỗi khóa 8 bài).
• Khóa 8: toàn bộ Kinh Viên Giác (12 bài).

Quyển 3: luận và kinh Đại thừa

• Khóa 9, 10 và 11: Luận Đại Thừa Khởi Tín.
• Khóa 12: Kinh Kim Cang và Tâm Kinh.

Vì sao bộ sách dễ học?

• Có dàn bài từng bài: mỗi bài chia mục lớn nhỏ rõ ràng (mở đề, chánh đề, kết luận), dễ ôn và dễ ghi chú.
• Đi từ dễ đến khó: người chưa biết gì vẫn bắt đầu được từ khóa 1.
• Hệ thống: bạn thấy được bức tranh chung của Phật giáo trước khi đi sâu vào một bộ kinh nào.
• Dùng được cho học nhóm: nhiều chùa và lớp Phật pháp dùng bộ sách này làm giáo trình.

Nên đọc như thế nào?

1. Đọc theo thứ tự quyển 1. Mỗi ngày một bài, mỗi tuần một khóa là nhịp vừa đủ. Đừng đọc dồn.
2. Ghi lại ý chính sau mỗi bài. Hai hoặc ba dòng là đủ, giúp nhớ lâu hơn việc chỉ đọc lướt.
3. Áp dụng một điều nhỏ. Ví dụ sau bài về ngũ giới, thử giữ một giới trong một tuần.
4. Để quyển 2 và 3 cho sau. Các phần Lăng Nghiêm, Viên Giác, Khởi Tín có nhiều thuật ngữ, nên đọc khi đã quen nền tảng.
5. Có thể đọc song song với bản tóm lược. Xem bài Phật học phổ thông: những điều cơ bản cho người mới để có bản đồ ngắn trước khi vào sách.

Nếu thích đọc nguồn kinh gốc

Phật Học Phổ Thông thiên về hệ thống hóa theo truyền thống Đại thừa. Muốn đọc lời Phật dạy trong kinh điển Nguyên thủy, bạn có thể đọc thêm Kinh tạng Pali và bài Phật giáo nguyên thủy là gì.

Câu hỏi thường gặp

Người chưa theo đạo Phật có đọc được không? Được. Khóa 1 và 2 trình bày dễ hiểu, không đòi hỏi kiến thức nền.

Sách này thuộc truyền thống nào? Sách do một vị Hòa thượng Việt Nam biên soạn, nội dung theo Phật giáo Đại thừa, nhưng có phần đi qua cả Thinh văn thừa và Duyên giác thừa nên bao quát khá rộng.

Đọc hết có mất nhiều thời gian không? Bản trọn bộ hơn 1.100 trang. Nếu mỗi ngày đọc một bài ngắn, bạn có thể hoàn thành trong vài tháng mà không bị quá tải.

Tóm lại

Phật Học Phổ Thông là bộ giáo trình có thứ tự, phù hợp để học Phật pháp từ đầu. Hãy bắt đầu bằng khóa 1, đọc chậm, ghi chú và làm theo một điều nhỏ mỗi tuần. Bản PDF đầy đủ có tại trang đọc online và tải về.