Đi viếng đám tang: ăn mặc, phong bì, lời chia buồn và những điều nên biết

Đi viếng đám tang là việc không ai mong muốn nhưng sớm muộn cũng gặp. Nhiều người, nhất là người trẻ, băn khoăn không biết mặc gì, mang gì, nói gì để vừa đúng lễ nghĩa vừa không làm gia quyến thêm nặng lòng. Bài viết này đưa ra những gợi ý thiết thực, cách ứng xử tế nhị trong tình huống này.

Phong tục tang lễ khác nhau theo vùng miền, tôn giáo và gia đình. Nếu có điều gì chưa chắc, hãy hỏi người thân quen trong gia đình tang chủ hoặc người lớn tuổi.

Khi nào nên đến viếng?

• Thời gian viếng: thường là từ lúc gia đình lập bàn thờ cho đến lễ động quan. Gia đình thường thông báo giờ viếng.
• Giờ động quan: là thời điểm đưa linh cữu đi an táng hoặc hỏa táng. Nếu bạn quen thân, có thể đến sớm để chia sẻ, giúp việc.
• Không đến muộn vào đúng lúc động quan nếu chỉ định viếng, vì gia đình rất bận rộn.

Nếu không đến được, bạn có thể nhờ người đại diện, gửi điện chia buồn hoặc gọi điện hỏi thăm sau.

Ăn mặc thế nào?

Quy tắc chung là trang nhã, kín đáo, màu trầm.

• Nên mặc: áo sơ mi trắng, đen, xám, xanh đậm, quần dài, váy dài qua gối.
• Nên tránh: quần áo đỏ chói, hoa hòe, quá ngắn, quá hở, đồ thể thao.
• Phụ kiện: đơn giản, không đeo nhiều trang sức nổi bật.
• Giày dép: gọn gàng, sạch sẽ.

Nếu bạn là người thân thiết, gia đình có thể phát khăn tang hoặc băng đen. Hãy làm theo hướng dẫn của gia đình.

Mang gì khi đi viếng?

Vòng hoa, hoa viếng

Nhiều nơi gửi vòng hoa viếng qua dịch vụ ngay đến nhà tang lễ. Hoa thường màu trắng, vàng, tím nhạt. Bạn có thể hỏi gia đình có nhận vòng hoa hay không, vì có nhà ưu tiên giảm hoa để tiết kiệm.

Phong bì (tiền phúng viếng)

• Gọi là phúng viếng hoặc phúng điếu, thường bỏ phong bì trắng.
• Số tiền tùy mức độ thân thiết, hoàn cảnh bản thân. Nên ghi rõ tên, địa chỉ mặt sau phong bì để gia đình dễ ghi nhớ.
• Đưa trực tiếp cho người nhận phúng hoặc bỏ vào hòm phúng viếng nếu có.

Hương, nhang

Nhiều nơi bạn sẽ được phát hương để thắp. Nếu không, có thể mang theo hoặc nhận ở khu viếng.

Quy trình viếng thông thường

1. Gặp người đón khách hoặc người phụ trách đón, thưa danh tính.
2. Đến trước bàn thờ, nếu có hương, cầm hương bằng hai tay, vái nhẹ 3 vái, rồi cắm vào bát hương.
3. Cúi chào hoặc cúi đầu trước di ảnh, giữ im lặng trong giây lát.
4. Chia buồn với gia quyến, bắt tay nhẹ, nói lời ngắn gọn.
5. Ở lại một lúc nếu có thể, đừng vội vàng ra về nếu không cần thiết.

Tùy tôn giáo, bạn có thể không thắp hương mà chỉ cúi chào hoặc chắp tay cầu nguyện. Hãy theo thông lệ của gia đình tang chủ.

Nói lời chia buồn thế nào cho tế nhị?

Ngôn ngữ nên ngắn gọn, chân thành, tránh sáo rỗng. Một số câu gợi ý:

• "Cháu xin chia buồn cùng gia đình."
• "Mong gia đình giữ gìn sức khỏe và vượt qua nỗi đau này."
• "Chúc cụ đi bình an."
• "Có việc gì cần giúp, cứ gọi cho cháu nhé."

Điều nên tránh:

• "Thôi, cố lên, không sao đâu" khi nỗi đau còn quá mới.
• Bàn về nguyên nhân qua đời, đặc biệt nếu đột ngột hoặc do bệnh.
• Hỏi chi tiết gây thêm tổn thương.
• Đưa lời khuyên không được nhờ, như "đáng lẽ phải..."
• Cười nói lớn, dùng điện thoại, chụp ảnh không phù hợp.

Một vài kiêng kỵ thường gặp

• Không mặc đồ màu sắc sặc sỡ hoặc trang điểm đậm.
• Không đến khi có việc vui, như vừa dự tiệc, nên thay đồ trước khi đến.
• Một số nơi kiêng người đang mang thai hoặc có tuổi xung đi theo linh cữu. Nếu có băn khoăn, bạn nên hỏi gia đình hoặc người lớn tuổi.
• Không mang đồ ăn uống đến nếu gia đình chưa yêu cầu.
• Về nhà, một số nơi có thói quen rửa tay, rửa mặt hoặc rửa chân, hoặc đi vòng qua chỗ khác. Đây là phong tục tâm lý, bạn làm theo nếu muốn.

Nếu bạn là người thân thiết hơn

• Đến sớm hỗ trợ gia đình: đón khách, dọn dẹp, nấu ăn, trông trẻ.
• Hỏi trước xem gia đình cần gì thay vì tự mua.
• Có mặt thêm sau tang lễ: gọi điện, thăm hỏi, vì lúc này gia đình thường cảm thấy trống trải nhất.

Tóm lại

Đi viếng đám tang đúng phép không cần cầu kỳ: ăn mặc trang nhã, mang hoa hoặc phong bì vừa sức, thắp hương vái nhẹ, nói lời chia buồn ngắn gọn và chân thành. Quan trọng hơn cả là sự có mặt và sẻ chia. Nếu bạn muốn hiểu thêm các nghi lễ trong tang lễ truyền thống, có thể đọc ý nghĩa văn khấn trong tang lễ.