Vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng: nên làm gì, kiêng gì

Sau Tết, nhiều gia đình và người buôn bán cùng đón một ngày quen thuộc: vía Thần Tài, rơi vào mùng 10 tháng Giêng âm lịch. Người ta tin rằng làm lễ đúng cách vào ngày này sẽ giúp công việc kinh doanh thuận buồm xuôi gió, tiền bạc đủ đầy suốt năm.

Bài viết giúp bạn nắm các việc nên làm, cách bày lễ vật, việc mua vàng và những điều thường được dặn nên tránh, theo phong tục dân gian.

Vía Thần Tài là ngày nào?

Vía Thần Tài là mùng 10 tháng Giêng hằng năm theo âm lịch. Để biết ngày này rơi vào ngày dương lịch nào, bạn có thể tra nhanh bằng lịch âm dương. Với người kinh doanh, đây gần như là ngày mở hàng đầu năm tiếp theo của Tết.

Những việc nên làm trong ngày vía

Dọn dẹp và lau bàn thờ

Trước khi cúng, gia chủ thường lau dọn bàn thờ sạch sẽ. Có nhà dùng nước có hương như nước gừng, nước bưởi hoặc nước ngũ vị hương để lau tượng và bàn thờ, rồi lau khô bằng khăn mềm. Khăn dùng cho bàn thờ nên để riêng, không dùng vào việc khác. Với bàn thờ gỗ, tránh dùng chất có thể làm phai màu.

Chuẩn bị mâm lễ

Mâm cúng truyền thống thường có thịt, tôm hoặc cua và trứng luộc, đại diện cho đất, nước và trời. Nhiều nơi thêm heo quay, cá nướng, hoa quả, rượu, trà, thuốc lá và vàng mã. Gia đình có thể chuẩn bị đơn giản hoặc đầy đủ tùy điều kiện, quan trọng là sự thành tâm.

Chọn nơi cúng

• Người kinh doanh thường cúng ngay tại cửa hàng, nơi làm ăn.
• Gia đình bình thường có thể cúng tại nhà.
• Có người đi đình, chùa lễ cầu tài lộc.

Mua vàng đầu năm

Nhiều người mua một chỉ vàng hoặc món trang sức nhỏ vào ngày này, đặt lên bàn thờ cúng rồi cất đi hoặc mang theo người, với ý nghĩa cầu may và giữ tài lộc. Việc mua vàng là tùy khả năng tài chính, không bắt buộc, và không nên vay mượn để mua.

Đọc văn khấn

Sau khi bày lễ, gia chủ thắp hương và đọc văn khấn rõ ràng, đầy đủ. Bạn có thể tham khảo văn khấn Thần Tài để chuẩn bị.

Chọn vật phẩm phong thủy

Một số gia đình thỉnh thêm vật phẩm như tiền xu mới, đĩnh vàng, đĩnh bạc, tỳ hưu hoặc cóc ngậm tiền. Nên chọn vật nhỏ vừa phải, không lớn hơn tượng Thần Tài trên bàn thờ. Nếu chọn đá quý, hãy lấy loại hợp mệnh. Bạn có thể xem thêm màu sắc hợp tuổi, hợp mệnh để chọn vật phẩm.

Vị trí đặt bàn thờ Thần Tài

• Đặt ở nơi trang trọng, sạch sẽ, sáng sủa.
• Tránh gần nhà vệ sinh, nhà tắm, nhà bếp và kho chứa đồ lộn xộn.
• Tránh cạnh lối đi đông người qua lại vì ồn ào, khó giữ sự thanh tịnh.

Những điều nên kiêng trong ngày vía

• Ăn mặc chỉnh tề khi làm lễ, tránh nói tục, cãi vã hay to tiếng.
• Mâm lễ theo quan niệm xưa nên dùng trong nhà, không chia cho người ngoài.
• Không để mất tiền, không cho vay hoặc cho mượn tiền trong ngày đầu năm làm ăn, theo quan niệm tránh để tài lộc ra khỏi cửa.
• Khi rót rượu hoặc nước, nhiều nơi rót từ ngoài vào trong, hàm ý đón của vào nhà.

Đây đều là kiêng kỵ dân gian, không phải quy định bắt buộc. Bạn có thể làm theo những gì phù hợp với gia đình.

Cúng sao cho đơn giản mà vẫn đủ thành kính?

Một mâm lễ gọn có thể chỉ gồm hương, hoa, nước, trái cây và một món mặn nhỏ. Điều quan trọng là bạn dọn dẹp sạch sẽ, thắp hương thành tâm và giữ tinh thần vui vẻ. Người xưa vẫn nói "tâm thành là quý nhất".

Câu hỏi thường gặp

Vía Thần Tài là vía Thần Tài hay vía Thổ Địa? Dân gian thường thờ chung Thần Tài và Thổ Địa, nên ngày vía thường cúng cả hai vị. Mâm lễ vì vậy chuẩn bị chung hoặc chia làm hai phần.

Nên cúng buổi sáng hay buổi chiều? Nhiều người cúng buổi sáng để lấy khởi đầu tốt cho cả ngày, cũng có nơi cúng theo giờ hoàng đạo. Bạn có thể chọn giờ thuận tiện, tham khảo thêm tại xem ngày tốt xấu.

Không mua vàng ngày vía có sao không? Không sao. Mua vàng chỉ là một thói quen cầu may, không phải điều bắt buộc.

Có thể cúng chay không? Được, nhiều nhà cúng hoa quả, bánh, chè hoặc xôi chay, miễn là thành tâm.